De methode van waarderend onderzoeken kan op heel verschillende manieren ingezet worden. De ervaring als coach voor predikanten en kerkelijk werkers heeft mij ertoe gezet om ook eens het pastoraat te doorlichten. Kunnen bezoekers namens de kerk ook voordeel hebben aan deze benaderingswijzen. Het heeft me gebracht tot een artikel die in verkorte vorm gepubliceerd zal worden in het OUDERLINGEN blad, voor pastoraat en gemeenteopbouw, uitgeverij Kok, maart 2016, nummer 1068.
Waarderend pastoraat is iets nieuws. Er zijn nog geen boeken over geschreven en er zijn nog geen modellen ontwikkeld hoe het aan te pakken. Toch zijn er inmiddels al regelmatig ouderlingen te vinden die volgens het denken van Waarderend Onderzoeken hun pastorale contacten met succes weten in te vullen. In dit artikel een korte uitleg van het Waarderend Onderzoeken (Appreciative Inquiry) en enkele praktijkvoorbeelden in gesprekken met gemeenteleden.
Waarderende gemeenteopbouw
Waarderende gemeenteopbouw is in opmars. Het boek Goede Wijn van dr. Jan Hendriks wordt door veel mensen gelezen, predikanten en kerkenraden buigen zich over de nieuwe manier van kijken naar de gemeente. Jan Hendriks reikt ons een filosofie, weg en model aan die gebaseerd is op de uit de Verenigde Staten afkomstige methode Appreciative Inquiry. Hij past het toe op de kerk. Het vraagt een andere manier van kijken en het zet de kerk en de wereld in een ánder licht.
Bij de waarden of uitgangspunten kunnen we al zien dat pastoraat in het geding is. Ieder doet ertoe is een belangrijke waarde in het pastoraat en de ervaringsverhalen zijn natuurlijk een van de belangrijke onderdelen van het pastoraat. In de Weg van vertrouwen kunnen we leren hoe een gesprek in het pastoraat opgebouwd kan worden, en bij het model komen we bij Angst en Vertrouwen. Hoe kan in het pastoraat het vertrouwen terug gewonnen worden?
Een nieuwe manier van kijken
Waarderend in de wereld staan, dat is het uitgangspunt van het anders kijken. Een situatie kan door mensen verschillend gezien worden. Ieder kijkt op een andere manier. Als ouderling, pastorale werker of vrijwilliger in de kerk kun je naar je eigen gemeente kijken waarbij je let op de problemen en de moeilijkheden. Dat is de gangbare manier van benaderen. Vaak willen wij mensen ondersteunen in hun verdriet, crisis of moeilijke situatie en geven veel ruimte aan deze emotionele zaken. Het kan ook anders. En dat komen we tegen bij waarderende gemeenteopbouw, maar ook bij waarderend pastoraat. Uiteraard schenk je wel aandacht aan het verdriet, de zorgen en de crisis, maar je luistert op een andere manier. Je kijkt als het ware anders.
Lees of download hier het hele artikel: